BEZPIECZEŃSTWO PRZECIWPOŻAROWE BUDYNKU w praktyce

BEZPIECZEŃSTWO PRZECIWPOŻAROWE BUDYNKU w praktyce

W poniższym artykule zajmiemy się ścianami, stropami oraz oknami i drzwiami z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej. Decyzje dotyczące ich doboru zapadają na etapie projektowania i należą do projektantów, rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz – w określonych przypadkach – podlegają uzgodnieniu z Państwową Strażą Pożarną. Właściciel firmy nie musi się więc na tym znać, powinien jednak mieć świadomość, że w razie przebudowy, rozbudowy czy zmiany sposobu użytkowania obiektu konieczne może być dostosowanie jego elementów do aktualnych przepisów.

Na początek parę słów o symbolach związanych z właściwościami przeciwpożarowymi materiałów budowlanych i elementów budynku. Są to oznaczenia R, E i I, które wynikają z klasyfikacji ogniowej zgodnej z normą PN-EN 13501.

R oznacza nośność ogniową i określa czas w minutach, w jakim element konstrukcyjny, np. słup lub belka, zachowuje swoją nośność i stabilność podczas pożaru.
E oznacza szczelność ogniową i określa czas, w jakim element, np. drzwi lub ściana, zapobiega przedostawaniu się płomieni, dymu i gorących gazów.
I oznacza izolacyjność ogniową i określa czas, w jakim przegroda ogranicza przenikanie ciepła.

Jeżeli więc przy drzwiach widzimy oznaczenie EI30, oznacza to, że zapewniają one szczelność i izolacyjność przez 30 minut. Oznaczenie REI60 przy ścianie oznacza natomiast, że przez 60 minut zachowuje ona nośność, szczelność i izolacyjność ogniową.

Ściany a bezpieczeństwo pożarowe

Wyobraźmy sobie właściciela firmy, który w związku z przebudową budynku musi dokonać zmian dotyczących dróg ewakuacyjnych. Korytarz łączący pomieszczenia należy oddzielić od klatki schodowej przegrodą o odpowiedniej klasie odporności ogniowej.

Wbrew obawom inwestorów nie oznacza to konieczności budowy wyłącznie ścian pełnych. Możliwe jest zastosowanie przegród przeszklonych o odpowiedniej klasie EI lub REI, które zapewniają wymagany poziom bezpieczeństwa przy zachowaniu dostępu światła dziennego.

W przypadku wydzielania pomieszczeń o podwyższonym zagrożeniu pożarowym, takich jak archiwa czy magazyny materiałów łatwopalnych, konieczne jest stosowanie przegród o wyższej odporności ogniowej, zgodnie z wymaganiami Warunków Technicznych. Dobór tych parametrów nie powinien być przypadkowy i zawsze powinien być konsultowany ze specjalistą.

Podobnie w przypadku sufitów podwieszanych – ich zastosowanie jest dopuszczalne, jednak użyte materiały muszą spełniać wymagania reakcji na ogień i nie mogą pogarszać warunków ewakuacji ani rozprzestrzeniania ognia.

Drzwi, które chronią przed pożarem

Jednym z ważniejszych elementów są drzwi na drogach ewakuacyjnych oraz drzwi przeciwpożarowe.

Drzwi na drogach ewakuacyjnych, np. z pomieszczeń biurowych na korytarz, powinny mieć co najmniej 0,9 m szerokości i 2,0 m wysokości. W pomieszczeniach przeznaczonych dla nie więcej niż 3 osób dopuszcza się szerokość 0,8 m. Kierunek otwierania drzwi zależy od liczby osób – w pomieszczeniach przeznaczonych dla ponad 50 osób drzwi muszą otwierać się na zewnątrz, czyli w kierunku ewakuacji.

Drzwi przeciwpożarowe stosuje się w celu wydzielenia stref pożarowych, np. pomiędzy korytarzem a klatką schodową lub pomiędzy częścią techniczną a biurową. Muszą one spełniać określoną klasę odporności ogniowej (np. EI30, EI60), a jeśli znajdują się na drodze ewakuacyjnej – również wymagania dotyczące ewakuacji.

Nie każde drzwi ewakuacyjne są drzwiami przeciwpożarowymi, ale każde drzwi przeciwpożarowe znajdujące się na drodze ewakuacyjnej muszą spełniać również funkcję drzwi ewakuacyjnych.

Przy projektowaniu wyjść należy pamiętać, że szerokość drzwi powinna być dostosowana do liczby osób. Przyjmuje się orientacyjnie 0,6 m szerokości na każde 100 osób, przy czym obowiązuje minimalna szerokość wynikająca z przepisów.

W przypadku pomieszczeń przeznaczonych dla ponad 50 osób wymagane jest zapewnienie odpowiedniej liczby wyjść ewakuacyjnych, a ich rozmieszczenie i szerokość muszą spełniać wymagania Warunków Technicznych. W praktyce oznacza to, że nie zawsze wystarczy jedno wyjście.

Okna w normach przeciwpożarowych

W niektórych przypadkach konieczna może być zmiana lokalizacji lub parametrów okien, szczególnie gdy znajdują się one zbyt blisko granicy działki lub sąsiedniego budynku. W takich sytuacjach możliwe jest zastosowanie okien o odpowiedniej klasie odporności ogniowej lub innych rozwiązań ograniczających rozprzestrzenianie się ognia.

Oddymianie a pożar budynku

Istotnym elementem bezpieczeństwa pożarowego jest również oddymianie budynku. W określonych przypadkach, np. w klatkach schodowych budynków wyższych, wymagane jest zastosowanie urządzeń do usuwania dymu i ciepła.

Rozwiązania te mogą obejmować klapy dymowe lub systemy wentylacji mechanicznej. Ich parametry, w tym powierzchnia czynna oddymiania, są ustalane na podstawie obliczeń zgodnych z obowiązującymi normami, a nie wyłącznie na podstawie wartości minimalnych.

Na zakończenie warto podkreślić, że wszelkie zmiany mające na celu dostosowanie budynku do aktualnych wymagań przeciwpożarowych powinny być realizowane w oparciu o ekspertyzę techniczną i przy udziale specjalistów. W wielu przypadkach możliwe jest zastosowanie rozwiązań zamiennych, jednak muszą one zapewniać równoważny poziom bezpieczeństwa.

Brak dostosowania obiektu do przepisów może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi, a w przypadku pożaru – również odpowiedzialnością karną.

Więcej na temat bezpieczęstwa pożarowego przeczytasz również w tym artykule o hydrantach.