Hydranty przeciwpożarowe ? obowiązki, wymagania i praktyczne zasady

Hydranty przeciwpożarowe – obowiązki, wymagania i praktyczne zasady

Poniższy artykuł napisaliśmy głównie dla właścicieli firm i osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Nie zaszkodzi jednak, jeśli zapoznają się z nim również pracownicy, dlatego, że dbanie o bezpieczeństwo w pracy jest odpowiedzialnością każdej osoby.

Czym są hydranty przeciwpożarowe?

Ochronę przeciwpożarową zapewniają różnego rodzaju urządzenia, takie jak gaśnice, tryskacze, zraszacze czy czujki dymu. Istotną rolę odgrywają również hydranty wewnętrzne oraz zewnętrzne i to one będą przedmiotem dzisiejszego artykułu.

Hydranty wewnętrzne

Hydranty wewnętrzne służą do szybkiego gaszenia pożaru i umożliwiają natychmiastowe podjęcie działań gaśniczych jeszcze przed przybyciem jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Ich zastosowanie ma kluczowe znaczenie szczególnie w początkowej fazie pożaru.

Hydranty wewnętrzne oznacza się symbolami DN25, DN33 oraz DN52. Rozporządzenie wyróżnia też zawór 52, czyli punkt poboru wody bez wyposażenia w wąż pożarniczy. Hydranty 25 stosuje się w określonych strefach ZL, zależnie od kategorii zagrożenia ludzi, powierzchni strefy pożarowej i wysokości budynku. Hydranty 33 muszą być stosowane w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych mających więcej niż 10 stanowisk postojowych oraz w garażach wielokondygnacyjnych. Hydranty 52 stosuje się w określonych strefach produkcyjnych i magazynowych, zależnie od gęstości obciążenia ogniowego i powierzchni. 

Należy przy tym podkreślić, że dobór hydrantu nie wynika wyłącznie z rodzaju budynku, lecz także z wymaganej wydajności wodnej, powierzchni stref pożarowych oraz zasięgu działania instalacji hydrantowej, co określają odpowiednie normy i przepisy techniczne. 

Zasilanie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione co najmniej przez 1 godzinę. Przepisy mówią, że powinny być umieszczane przy drogach komunikacji ogólnej, w szczególności przy wejściach do budynku i klatek schodowych, na korytarzach i przy wyjściach ewakuacyjnych z pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych. Dodatkowo muszą znajdować się na każdej kondygnacji.

Zasięg hydrantów wewnętrznych w poziomie ma obejmować całą powierzchnię chronionego budynku, strefy pożarowej lub pomieszczenia. 

Hydranty a stare budynki - jakie są wymogi?

Przechodząc do praktycznych zagadnień, warto odpowiedzieć na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy budynek jest stary i nie posiada hydrantów. Ich brak może stanowić naruszenie przepisów, jednak nie zawsze tak jest. Jeżeli obiekt został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego powstania i nie był istotnie przebudowywany ani nie zmieniono jego sposobu użytkowania, może on funkcjonować bez hydrantów. Sytuacja zmienia się w momencie przebudowy, rozbudowy lub zmiany funkcji obiektu – wówczas konieczne jest dostosowanie go do aktualnych przepisów, co w praktyce często oznacza obowiązek wykonania instalacji hydrantowej.

W przypadku, gdy wykonanie instalacji hydrantowej jest niemożliwe ze względów technicznych lub ekonomicznych, konieczne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ekspertyza taka musi zostać uzgodniona z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim PSP, i to w odniesieniu do rozwiązań zamiennych dla wskazanych przepisów rozporządzeniakomendantem Państwowej Straży Pożarnej. W jej ramach wskazuje się rozwiązania zamienne, które muszą zapewniać równoważny poziom bezpieczeństwa pożarowego. Mogą to być między innymi zwiększenie liczby gaśnic, zastosowanie instalacji tryskaczowych, systemów sygnalizacji pożaru lub podział budynku na mniejsze strefy pożarowe poprzez wykonanie odpowiednich przegród o wymaganej odporności ogniowej.

Hydranty zewnętrzne

Przechodząc do hydrantów zewnętrznych, należy zaznaczyć, że przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę wymagane jest dla wielu typów zabudowy, w tym dla budynków użyteczności publicznej, budynków wielorodzinnych oraz obiektów produkcyjnych i magazynowych. Najczęściej stosuje się hydranty nadziemne, natomiast w miejscach, gdzie mogłyby utrudniać komunikację lub wpływać na estetykę przestrzeni, stosuje się hydranty podziemne.

Hydranty zewnętrzne oznacza się najczęściej jako DN80 oraz DN100. Ich rozmieszczenie nie jest przypadkowe i powinno zapewniać skuteczne prowadzenie działań gaśniczych. Hydranty lokalizuje się zwykle wzdłuż dróg, w odległości nie większej niż 15 metrów od ich krawędzi oraz w odległości od 5 do 75 metrów od chronionego obiektu. Odległość pomiędzy hydrantami wynosi zazwyczaj do 150 metrów, przy czym może być ona korygowana w zależności od zapotrzebowania na wodę do celów przeciwpożarowych.

Za zapewnienie odpowiedniego zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych odpowiada gmina. W przypadku terenów prywatnych nieobjętych siecią wodociągową obowiązek ten spoczywa na właścicielu obiektu.

W sytuacji, gdy w pobliżu istnieje sieć wodociągowa, ale nie jest ona doprowadzona do danego obiektu, możliwa jest jej rozbudowa. Wymaga to uzyskania zgody przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, wykonania projektu, uzgodnienia go z odpowiednimi instytucjami, w tym rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz Państwową Strażą Pożarną, a następnie uzyskania pozwolenia na budowę.

Jeżeli na danym terenie nie ma sieci wodociągowej, konieczne jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych, takich jak budowa zbiorników przeciwpożarowych, wykorzystanie naturalnych zbiorników wodnych lub studni. W niektórych przypadkach wymagane jest również wzmocnienie ochrony wewnętrznej budynku poprzez zastosowanie dodatkowych urządzeń gaśniczych.

W przypadku starszych budynków, które nie są wyposażone w hydranty zewnętrzne, decyzję o konieczności ich instalacji podejmuje rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w porozumieniu z Państwową Strażą Pożarną. Jeżeli montaż hydrantów nie jest możliwy, stosuje się rozwiązania zamienne, analogiczne jak w przypadku braku sieci wodociągowej.

Podsumowanie

Na zakończenie należy podkreślić, że odpowiedzialność za stan techniczny hydrantów spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Instalacje hydrantowe podlegają regularnym kontrolom, które powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż raz w roku, natomiast  węże hydrantów wewnętrznych powinny być raz na 5 lat poddawane próbie ciśnieniowej Niesprawność hydrantów, ich brak lub brak realizacji wymaganych rozwiązań zamiennych stanowi poważne naruszenie przepisów przeciwpożarowych i może skutkować sankcjami administracyjnymi, finansowymi, a w skrajnych przypadkach również odpowiedzialnością karną oraz odmową wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.

Pamiętaj, że Samo zainstalowanie hydrantu nie wystarcza. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zaprojektowana zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a przed dopuszczeniem do użytkowania musi zostać poddana odpowiednim próbom i badaniom potwierdzającym prawidłowość działania.

Podstawy prawne dotyczące omawianych zagadnień zawarte są w szczególności w ustawie o ochronie przeciwpożarowej, rozporządzeniach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz zaopatrzenia w wodę, a także w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych oraz w normach PN-EN 671 i PN-B-02865.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o ochronie przeciwpożarowej w budynkach hotelowych, zajrzyj do naszego artykułu.